Wachten op God? – Kritiek van de utopische verbeeldingskracht
Over de westerse cultuurcrisis, de ontmanteling van het kind en herstel van het vormingsidee
&
Pianorecital Miles Kuypers
Herfst overwintert tot de lente
Bach, Schubert, Chopin, Liszt, Gershwin

Vrijdag, 15 oktober, 14 uur – 17 uur
Het Boekenpodium
Somersstraat 13-15, 2018 Antwerpen
bij Centraal-Station en Parking Centraal / Routebeschrijving

Deelnemingsbijdrage: € 35,- / Klik hier om in te schrijven

Masterclass
In deze masterclass stelt Etienne Kuypers cruciale thema’s rondom cultuurfilosofie, ethiek, opvoeding en onderwijs aan de orde. De toehoorders kunnen tijdens deze uiteenzettingen onmiddellijk in interactie treden met de spreker.
De laatmoderne tijd wordt geteisterd door een ecologische crisis, een economisch-financiële crisis, een voedselcrisis en een crisis rond de multiculturele samenleving. Zouden deze crises louter symptomen zijn van een fundamentelere crisis?
Het westerse paradijs lijkt verscheurd te zijn door een mentaliteitsstoornis, die een crisis van de humaniteit is en daarmee in essentie de religieuze aard van de malaise ontvouwt. Deze diepere crisis zet de toekomst van de mens op het spel en manifesteert zich als zingevingscrisis: verheerlijking van de rationaliteit en uitdoving van de utopische verbeeldingskracht, vervlakking van waarheden, waarden en normen, uitholling van esthetische sensibiliteit, erosie van opvoeding en onderwijs,…
Drie grote vragen houden de hedendaagse tijd in een wurggreep. Dient in de laatmoderne pluralistische leefwereld sprake te zijn van:

• een volledig geseculariseerde samenleving of een samenleving met ruimte voor religieuze c.q. godsdienstige elementen?
• een autonome moraal of een moraal die gebaseerd is op godsdienstige grondslag?
• een volstrekt geseculariseerde vorming of bestaat openheid voor religieuze c.q. godsdienstige aspecten binnen opvoeding en onderwijs?

Uiteindelijk is de geschetste situatie te herleiden tot de utopische vraag: Moeten we op God wachten of zelf zoeken naar existentiële perspectieven?

Kuypers voltrekt een scherpe diagnose van de hedendaagse cultuurcrisis, maar presenteert vanuit een humanistisch-religieus uitgangspunt ook therapeutische perspectieven die stof voor een hoopvolle bezinning kunnen opleveren. Deze gesitueerde ethiek van de geseculariseerde religiositeit is een sociale ethiek van de gemoedsrust die uiteindelijk in het licht staat van een pragmatisch verantwoordelijkheidsprincipe. Het multidisciplinaire concept omvat bovendien een pleidooi voor een meer naturalistische benadering in de geesteswetenschappen, waarbij het hoog tijd is dat in opvoeding en onderwijs meer aandacht wordt gegeven aan het vormingsideaal en niet louter kennisoverdracht cenntraal wordt gesteld.

Dr. Etienne L.G.E. Kuypers (Maastricht, 1958) studeerde wijsbegeerte, wijsgerige en historische pedagogiek en theologie in Utrecht, Leuven en Heerlen/Nijmegen. Hij promoveerde bij prof. mag. dr. Edward Schillebeeckx en prof. dr. Ton Beekman.  Hij doceerde aan verscheidene instituten en was onderzoeksprojectleider bij een schoolbegeleidingsdienst. Inmiddels is hij werkzaam als vrij auteur en zelfstandig onderzoeker. Hij publiceerde vele boeken, artikelen en columns. In het voorjaar verscheen bij Garant zijn opus magnum: Wachten op God? – Kritiek van de utopische verbeeldingskracht. 

Pianorecital
De 15-jarige Miles Kuypers (zoon van) loopt school aan de afdeling Humane wetenschappen van het Atheneum Alicebourg in Lanaken en studeert piano bij Chantal Bohets (Koninklijk Conservatorium van Luik).
Hij speelt:

• J.S. Bach (1685-1750), Partita 5, BWV 829 (deel 1)
• F. Schubert (1797-1828), Impromptu 3, Op. 142, D 935
• F. Chopin (1810-1849), Nocturne 13, Op. 48, nr. 1
• F. Liszt (1811-1886); uit: 12 Etudes d'exécution transcendante, S 139: 9. Ricordanza.
• G. Gershwin (1898-1937), Three Preludes (1926):
  1. Allegro ben rietmat e deciso
  2. Andante con moto e poco rubato
  3. Allegro ben rietmat e deciso.
     

Programma
Etienne Kuypers vraagt zich af hoe we moeten leven met de dood op de hielen en zoekt naar inzicht in de existentiële identiteit binnen de schemering van het heden Zo levert hij een diagnose van de westers cultuurgeschiedenis

Pauze

Kunnen we van gemoedsrust naar verantwoordelijkheid komen? Hij gaat op zoek naar een levenskunst die als aanzet voor een gemeenschappelijke code in de pluralistische leefwereld kan dienen. Daarmee levert hij therapeutische alternatieven voor de westerse cultuurcrisis en voert hij een pleidooi voor een geseculariseerde religiositeit die aan het verantwoordelijkheidsprincipe wordt gerelateerd.

Pianorecital Miles Kuypers

Zijn we inmiddels voorbij het kind? Is er een nieuw vormingsidee nodig? Kuypers bepleit een dialogische zinoriëntatie in het licht van het operationaliseerbare concept verantwoordelijk handelen.

Wiel Botterweck, consultant onderwijs en zorg bij de AVS – Algemene Vereniging Schoolleiders, stelt de pragmatische implicaties van Kuypers’ pedagogische en onderwijskundige visie aan de orde.

Plenaire afsluiting door dr. Etienne Kuypers

Drink